Mis­schien viel het je al op: som­mi­ge voor­jaars­bloei­en­de bloem­bol­len ston­den in januari/begin febru­a­ri al in bloei. Hoe kan dit? We vroe­gen het aan Albert van der Lans van bloem­bol­len­be­drijf Lub­be Lis­se. “De natuur laat zich niet lei­den.” Het kan je zomaar gebeu­ren deze win­ter. Je fietst of wan­delt langs een Haar­lem­se berm en spot­te daar in janu­a­ri een vro­lij­ke nar­cis. Nu al? Het is inder­daad vroeg, want nar­cis­sen zijn voor­jaars­bloei­ers en komen meest­al pas eind febru­a­ri uit. Albert geeft uitleg.

Vroeg bloei­en door klimaatverandering
“Het vroe­ge uit­ko­men van bol­len is iets waar we de laat­ste jaren steeds vaker mee te maken heb­ben. Dit komt door kli­maat­ver­an­de­ring. De kou is uit het land, zo lijkt het. Het is warm voor de tijd van het jaar waar­door de len­te als het ware naar voren komt. Daar­door zien we nu al de eer­ste nar­cis­sen verschijnen.”

Sym­bool van het voorjaar
Wel­ke gevol­gen heeft dit? “Veel men­sen asso­ci­ë­ren nar­cis­sen en ande­re bol­bloe­men met het voor­jaar. Ze komen van ouds­her in bloei net na de win­ter en dat geeft het gevoel dat het voor­jaar gaat begin­nen. Het is een stuk­je bele­ving. Dat mis je nu wel een beet­je, zo mid­den in de winter.”

Trut­tig winterweer
Ook voor de bol zelf zijn lage tem­pe­ra­tu­ren beter. Albert ver­volgt: “Een bloem­bol heeft kou nodig, dan is hij ster­ker. De bloem die erin zit popelt om te groei­en, maar blijft door de kou als het ware in zijn hol­le­tje. Als het in de len­te dan war­mer wordt schiet de bloem de bloem omhoog en krijg je een krach­ti­ge, plot­se­lin­ge explo­sie van kleur. Met dit wat trut­ti­ge win­ter­weer komen bol­len vroeg uit, maar wel heel lang­zaam. Een beet­je laf­jes eigenlijk.”

Vorst­scha­de door plot­se­lin­ge kou
De win­ter kan zijn staart nog roe­ren natuur­lijk. “Als we nu als­nog kou krij­gen, met een flin­ke oos­ten­wind, dan kun­nen bloem­bol­len die nu al boven komen vorst­scha­de oplo­pen. Dat is natuur­lijk zon­de, maar dat kun­nen we niet plan­nen. Wat dat betreft laat de natuur zich niet leiden.”

Wel­ke bloem­bol­len bloei­en wanneer?
Bloem­bol­len die nor­maal gespro­ken in het voor­jaar bloei­en zijn nar­cis­sen, tul­pen, blau­we druif­jes en hya­cin­ten. Ze wor­den geplant voor de eer­ste nacht­vorst, tus­sen sep­tem­ber en decem­ber. Bloem­bol­len die tra­di­ti­o­neel in janu­a­ri uit­ko­men zijn bij­voor­beeld sneeuw­klok­jes, kro­kus­sen en iris­sen. In de zomer komen weer ande­re bol­len uit, zoals dahlia’s en Calla’s.

Dit vind je vast ook leuk: