Haar­lem is rijk aan natuur en flo­ra en fau­na. Naast de 161.260 inwo­ners (bron: gemeen­te Haar­lem) zijn er ook flink wat die­ren woon­ach­tig in onze mooie stad. In de serie ’Wat leeft er in Haar­lem’ licht Natuur in je Stad elke keer één dier uit. Van­daag in de spot­light: de egel!

De egel

Er zijn ver­ha­len dat voor­gan­gers van de hui­di­ge egel al 15 mil­joen jaar op aar­de bestaan. Offi­ci­eel is de egel een insec­ten­eter. Maar als hij de kans krijgt, eet hij ook slak­ken, spin­nen, dui­zend­po­ten, kevers, jon­ge mui­zen en kada­vers van vogel­tjes. Weg­ge­gooid fruit, aas en regen­wor­men? Ook daar is de egel dol op. Egels zijn ech­te oprui­mers en onmis­baar in de natuur.

Ken­mer­kend aan de egel zijn de ste­kels (onge­veer 7000 stuks). Als er gevaar dreigt, rolt hij zich op tot een ste­ke­lig bal­le­tje. Knap­pe vij­and die daar niet van schrikt! De egel is ook een bescherm­de dier­soort; je mag hem dus niet hou­den als huis­dier.

Zes­de zin­tuig

Een egel kan niet goed kij­ken en al zeker niet over­dag. Maar hij heeft wel een uniek, zes­de zin­tuig: het orgaan van Jacob­son. Dit plek­je ligt tus­sen zijn gehe­mel­te en neus­ope­ning. De egel kan hier nieu­we geu­ren mee ont­dek­ken. Zodra hij een nieu­we geur ruikt, maakt hij schui­mend speek­sel aan. Als de nieu­we ‘erva­ring’ voor­bij is, spuugt hij het speek­sel ver­vol­gens op zijn rug en maakt hij een soort ‘dans’. Het orgaan wordt zo weer schoon­ge­maakt en is klaar voor het ver­wer­ken van nieu­we prik­kels.

Woon­plaats

Je komt de egel tegen in bos­rij­ke omge­vin­gen, tui­nen en par­ken, maar ook langs de sloot­kant. Egels leven rede­lijk dicht in de buurt van men­sen. Dat is een voor­deel, want: meer voed­sel. Maar ook een nadeel, want er lig­gen altijd bedrei­gin­gen als druk ver­keer en gif­ti­ge bestrij­dings­mid­de­len op de loer. Opge­ruim­de tui­nen zijn voor egels ook geen aan­trek­ke­lij­ke plek.

Een egel is voor­al ’s nachts actief, want dan kan hij in alle rust op zoek naar voed­sel. Over­dag slaapt hij. In de len­te, zomer en herfst is de egel wak­ker en in de win­ter houdt hij een heer­lijk, lan­ge win­ter­slaap. Mis­schien wel in jouw tuin!

Tips voor de tuin

Want ook in de Haar­lem­se tui­nen leven egels. Dat blijkt wel uit het werk van stich­ting Egel­op­vang, die jaar­lijks 300 tot 400 egels opvangt in Haar­lem en omge­ving. Hoe zorg je ervoor dat je van jouw tuin een egel­vrien­de­lij­ke plek maakt?

Tips (bron: www.egelopvanghaarlem.nl):

  • Houd deu­ren van schuur­tjes en tuin­huis­jes dicht, zodat de egel niet opge­slo­ten kan wor­den.
  • Maak een gaat­je in de schut­ting, zodat egels in en uit de tuin kun­nen lopen.
  • Let op als je in de herfst het gras maait of de tuin omspit, mis­schien ligt er wel een egel­tje te sla­pen.
  • Plaats een lage bak met vers water in de tuin.
  • Laat bla­de­ren en tak­jes lig­gen en maak er een gro­te hoop van: een ide­a­le schuil­plek voor egels.
  • Strooi wat dro­ge kat­ten­brok­jes rond of koop spe­ci­aal egel­voer in de die­ren­win­kel.
  • Plaats een egel­huis­je in de tuin.

Egel gevon­den?

Gebruik deze han­di­ge check­list en kijk of je kunt hel­pen:

  • Snot­tert, niets of hoest de egel?
  • Ligt hij lan­ge­re tijd erg stil?
  • Lijkt de egel ver­zwakt en onder­koelt?
  • Is hij gewond?
  • Heeft de egel kale plek­ken, korst­jes of schurft?
  • Gaat het om een baby egel­tje, zon­der moe­der?
  • Loop hij over­dag bui­ten?

Bel in al deze geval­len, of bij twij­fel, met de Egel­op­vang Haar­lem: 06 – 28 94 07 79.

Meer weten
Lees alles over egels en wat je pre­cies kunt doen als je een egel hebt gevon­den op de web­si­te van de Egel­op­vang Haar­lem.
Arti­ke­len over de natuur, inter­views met vrij­wil­li­gers, leu­ke DIY’s én de bes­te natuur­uit­jes vind je op www.natuurinjestad.nl!